Xác định Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) là một trong những giải pháp quan trọng góp phần cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững, nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm và thu nhập cho người dân, thời gian qua, xã Vĩnh Tuy đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm khai thác tiềm năng, lợi thế, thúc đẩy phát triển các sản phẩm đặc trưng của địa phương.
Từ những sản vật quen thuộc của vùng đất quê nhà, xã Vĩnh Tuy đang từng bước phát triển thành các sản phẩm hàng hóa có giá trị, chú trọng xây dựng thương hiệu, nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường tiêu thụ. Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) đang trở thành một trong những hướng đi quan trọng, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển theo hướng bền vững.
Ảnh: Mô hình trồng khóm kết hợp cấy lúa bệ của người dân Vĩnh Tuy
Đến với vùng “cù lao khóm” Vĩnh Tuy, dọc các tuyến đường nông thôn ở ấp Phước An, Phước Hòa, Phước Bình, Bùi Thị Thêm, Phước Thạnh… đâu đâu cũng bắt gặp hình ảnh cánh đồng khóm bạt ngàn. Những liếp khóm nối dài thẳng tắp, xanh mướt trên vùng đất phèn đã trở thành hình ảnh quen thuộc của địa phương. Khóm là cây trồng chủ lực tại đây và từ loại trái cây này, người dân đã chế biến nhiều sản phẩm đặc trưng như mứt khóm, kẹo khóm, khóm sấy, nước màu khóm.… Khóm từ lâu đã trở thành một trong những cây trồng chủ lực, gắn bó với đời sống và sinh kế của người dân địa phương. Không dừng lại ở việc bán trái tươi, người dân Vĩnh Tuy đã mạnh dạn đầu tư chế biến sâu, tạo ra nhiều sản phẩm như mứt khóm, kẹo khóm, khóm sấy, nước màu khóm… Qua đó, từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa, góp phần gia tăng giá trị nông sản.
Tiêu biểu là cơ sở sản xuất của gia đình anh Huỳnh Công Thiện, ấp Phước Hòa. Từ những sản phẩm làm để phục vụ gia đình trong dịp lễ, Tết, nhận thấy thị trường có nhu cầu, năm 2019, gia đình anh mạnh dạn phát triển thành cơ sở sản xuất hàng hóa. Đến nay, các sản phẩm từ khóm của cơ sở đã được công nhận OCOP 3 sao. Để nâng cao chất lượng, cơ sở từng bước đầu tư máy sấy, máy hút chân không, cải tiến bao bì, mẫu mã và chú trọng các yêu cầu về an toàn thực phẩm. Đáng chú ý, từ nguồn nguyên liệu khóm, cơ sở còn tận dụng phần nước ép trong quá trình chế biến để sản xuất nước màu khóm, qua đó hạn chế lãng phí nguyên liệu và tạo thêm giá trị cho trái khóm. Sản phẩm mứt khóm, kẹo khóm, khóm sấy và nước màu khóm của cơ sở đều được giới thiệu là sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao.

Ảnh: Vợ chồng anh Huỳnh Công Thiện giới thiệu sản phẩm OCOP 3 sao kẹo khóm
Thực tế cho thấy, OCOP không chỉ là câu chuyện về một sản phẩm được công nhận, mà còn đặt ra yêu cầu đối với các chủ thể trong việc chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu, hoàn thiện bao bì, nhãn mác và từng bước mở rộng thị trường. Đây cũng là hướng đi phù hợp với định hướng phát triển của xã Vĩnh Tuy. Theo định hướng quy hoạch chung xã thời kỳ 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, địa phương xác định nâng cao giá trị sản phẩm OCOP gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm, đồng thời đẩy mạnh phát triển nông nghiệp hiệu quả, bền vững, nông nghiệp xanh và khôi phục, nhân rộng các ngành nghề truyền thống gắn với du lịch sinh thái.

Ảnh: Các sản phẩm mứt khóm, kẹo khóm, khóm sấy, nước màu khóm được công nhận OCOP 3 sao
Sau khi được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã: Vĩnh Tuy, Vĩnh Thắng và Vĩnh Phước A, xã Vĩnh Tuy có diện tích tự nhiên hơn 115 km², dân số gần 37.000 người và 14 ấp. Không gian sản xuất rộng hơn cũng mở ra điều kiện để địa phương phát triển các vùng nguyên liệu, xây dựng sản phẩm đặc trưng và tăng cường liên kết giữa người dân, hợp tác xã và các cơ sở chế biến.
Một trong những yêu cầu quan trọng đối với sản phẩm OCOP hiện nay là phải chuyển từ tư duy “có sản phẩm” sang tư duy xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường. Tại Vĩnh Tuy, việc phát triển sản phẩm từ khóm cho thấy hướng đi này đang từng bước hình thành. Từ một loại nông sản bán chủ yếu dưới dạng tươi, khóm được chế biến thành nhiều sản phẩm có thời gian bảo quản dài hơn, thuận tiện vận chuyển và tiếp cận nhiều nhóm khách hàng. Đối với Vĩnh Tuy, việc hình thành các sản phẩm OCOP từ khóm có thể tạo thêm “giá trị gia tăng” ngay tại địa phương. Thay vì chỉ phụ thuộc vào giá khóm tươi theo từng thời điểm, việc chế biến sâu giúp kéo dài chuỗi giá trị, tạo thêm việc làm và mở ra cơ hội để người dân tham gia nhiều khâu hơn trong quá trình sản xuất - chế biến - tiêu thụ.

Ảnh: Các sản phẩm OCOP 3 sao từ khóm được trưng bày và quảng bá tại ngày hội văn hóa – thể thao và du lịch đồng bào khmer tỉnh An Giang hàng năm
Để OCOP thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế nông thôn, Vĩnh Tuy cần tiếp tục quan tâm củng cố vùng nguyên liệu, khuyến khích các chủ thể đầu tư máy móc, ứng dụng khoa học - công nghệ, cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượng và xây dựng thương hiệu. Cùng với đó là tăng cường liên kết giữa nông dân - hợp tác xã - cơ sở chế biến - doanh nghiệp, xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, thực hiện truy xuất nguồn gốc và nâng cao năng lực tiếp cận thị trường. Việc đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, tăng cường quảng bá trên nền tảng số, tham gia hội chợ, triển lãm và các hoạt động kết nối cung cầu cũng là hướng đi cần được chú trọng. Đặc biệt, Vĩnh Tuy có thể phát huy lợi thế của vùng “cù lao khóm”, kết hợp sản phẩm OCOP với trải nghiệm nông nghiệp, du lịch sinh thái và quảng bá văn hóa địa phương. Khi du khách không chỉ được tham quan cánh đồng khóm mà còn có thể thưởng thức, mua về những sản phẩm được chế biến từ chính nông sản địa phương, giá trị của sản phẩm OCOP sẽ được mở rộng từ hàng hóa sang câu chuyện về vùng đất và con người. Từ những trái khóm trên vùng đất quê nhà đến những sản phẩm được đóng gói chỉn chu, đạt chuẩn OCOP, hành trình ấy cho thấy sự thay đổi trong tư duy sản xuất của người dân Vĩnh Tuy. OCOP đang góp phần biến lợi thế nông nghiệp thành giá trị kinh tế, tạo thêm sinh kế và từng bước xây dựng thương hiệu cho nông sản địa phương.

Ảnh: Xã Vĩnh Tuy hướng tới kết hợp sản phẩm OCOP với trải nghiệm nông nghiệp, du lịch sinh thái và quảng bá văn hóa địa phương trong tương lai.
Thời gian tới, xã Vĩnh Tuy tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân và các chủ thể về vai trò của xây dựng thương hiệu; hướng dẫn hoàn thiện sản phẩm gắn với tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất nguồn gốc; hỗ trợ tiếp cận chính sách, ứng dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số; đồng thời tăng cường xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm trên các phương tiện thông tin đại chúng và nền tảng số góp phần đưa những sản phẩm đặc trưng của quê hương đến gần hơn với người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh./.
Gia Bảo