Trong bối cảnh giá vật tư nông nghiệp, đặc biệt là phân bón hóa học dự báo tiếp tục biến động và duy trì ở mức cao trong vụ Hè Thu 2026. Để đảm bảo lợi nhuận cho người trồng lúa, đồng thời thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế gắn liền với giảm phát thải khí nhà kính. Việc áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật trong sản xuất lúa nhằm giảm chi phí, tăng hiệu quả kinh tế là rất cần thiết.
Theo lịch thời vụ, xã Vĩnh Tuy sẽ xuống giống tập trung từ ngày 15/5/2026 - 15/6/2026 (nhằm ngày 29/3/2026 – 01/5/2026 năm Bính Ngọ) tại tất cả các ấp có diện tích trồng lúa 2 vụ trên địa bàn xã. Do đặc điểm thổ nhưỡng bị ảnh hưởng phèn, mặn và nguồn nước phụ thuộc vào nước trời, thời điểm xuống giống bắt đầu muộn hơn. Việc gieo sạ cần được kết hợp theo dõi sát sao tình hình mặn, ngọt và diễn biến khí hậu.
Hè Thu là vụ mùa thứ 2 trong năm và cũng là vụ mùa phải đối mặt với nhiều chuyển biến bất lợi của thời tiết, không chỉ tạo điều kiện cho nhiều đối tượng gây hại trên ruộng lúa mà việc quản lý nước không tốt ở đầu vụ cũng làm ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình sinh trưởng và phát triển của mạ non. Vì vậy, cùng với khâu làm đất, vệ sinh đồng ruộng cẩn thận để diệt mầm móng của các đối tượng bệnh hại, thì bà con nông dân cần quản lý tốt mực nước khi mới gieo sạ, tránh tình trạng nước ngập úng kéo dài. Đối với diện tích sản xuất trong đê bao khép kín, có hệ thống bom tát tập trung đã giúp nhà nông nhẹ công chăm sóc so với sản xuất cá thể và giúp cây lúa sinh trưởng, phát triển tốt ở giai đoạn đầu vụ gieo sạ.
Ngành chuyên môn cũng khuyến khích áp dụng sạ hàng, sạ cụm hoặc cấy
máy để tiết kiệm giống. Lượng giống khuyến cáo từ 40-70 kg/ha (Sạ hàng/sạ
cụm: dưới 70 kg/ha; Cấy máy: 40 kg/ha). Sạ lan mật độ từ 80-100 kg/ha. Việc giảm mật độ sạ là cơ sở cắt giảm lượng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật (BVTV). Sử dụng giống xác nhận, có khả năng chống chịu phèn, mặn tốt để thích ứng với điều kiện đầu vụ Hè Thu 2026 và phù hợp với từng vùng đất như: OM18, OM5451, ST24, ST25, Lùn Bến tre…
Ảnh: Nông dân áp dụng mô hình máy sạ cụm nhằm giảm chi phí giống.
Việc bón phân cần tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc nhằm tăng hiệu quả sử dụng để tránh lãng phí. Sử dụng phân bón thông minh, Ưu tiên phân bón nhả chậm (SRF) hoặc phân bón có kiểm soát để giảm số lần bón và hạn chế thất thoát do bay hơi, rửa trôi (giúp giảm tới 20% lượng đạm). Sử dụng phân bón Nano giúp tăng khả năng hấp thụ, có thể giảm một nửa lượng phân bón so với Urê thông thường. Sử dụng phân hữu cơ thương mại hoặc phân chuồng ủ oại mục để bón lót, giúp ổn định pH đất. Tỷ lệ thay thế phân hóa học bằng phân hữu cơ nên đạt từ 20-30%.
Tuyệt đối không đốt rơm. Sử dụng chế phẩm phân hủy xenlulozơ (như Trichoderma, Bacillus,…) cày vùi rơm rạ ngay sau thu hoạch giúp cung cấp Kali và chất hữu cơ, giảm 10-20% lượng phân hóa học vụ sau.
Áp dụng tưới nước ngập khô xen kẽ để giúp cây lúa cứng cáp và
giảm phát thải khí nhà kính: Trước làm đất: Rút nước từ 10-15 ngày. Sau gieo sạ: Giữ ẩm từ 1-7 ngày sau khi sạ. Giai đoạn đẻ nhánh đến trước trổ: Rút nước tối thiểu 02 lần (mỗi lần sau bón phân 5-7 ngày). Đảm bảo ruộng khô tối thiểu 03 ngày liên tục (mực nước xuống âm 10-15 cm so với mặt ruộng) trước khi cho nước vào lại. Trước thu hoạch: Rút nước từ 7-15 ngày.
Thăm đồng thường xuyên, áp dụng biện pháp phòng trừ dịch hại theo
hướng dẫn chuyên ngành. Sử dụng thuốc BVTV tuân thủ nguyên tắc "4 đúng": Đúng thuốc, đúng lúc, đúng nồng độ - liều lượng và đúng cách. Ưu tiên thuốc có nguồn gốc sinh học, thảo mộc và luân phiên hoạt chất để tránh kháng thuốc.
Để đảm bảo hiệu quả trong sản xuất nông nghiệp, bà con nông dân cần tuân thủ khuyến cáo của ngành chuyên môn, gieo sạ theo đúng lịch thời vụ của địa phương. Đồng thời, chủ động thăm đồng thường xuyên để có giải pháp phòng trừ các đối thượng bệnh hại trên đồng ruộng, hướng đến một vụ lúa Hè Thu đạt năng suất và lợi nhuận cao nhất./.
Ths Nguyễn Thanh Nhanh
